pag-aalaga-ng-baboy

Piggery Business in the Philippines: Gabay sa Pag-Aalaga ng Baboy Bilang Negosyo

Ang pag-aalaga ng baboy ay nangangailangan ng tamang tirahan, pakain, at alagang pangkalusugan. Kumpara sa ibang alagang hayop, ang baboy ay isang low-maintenance na livestock. Hindi sila mapili sa pagkain at kayang mamuhay kahit sa maliit na kulungan. Hangga’t mayroon silang pagkain, tirahan, at basic veterinary needs, lalaki ng mabilis at malusog ang mga alaga mong baboy.

Pag-uusapan natin sa artikulong ito ang mga bagay na kailangan mong malaman tungkol sa pag-aalaga ng baboy bilang negosyong pambahay (backyard piggery business), kasali na ang capital requirements sa piggery business (magkanong pera ang kailangan upang makapagsimula ng babuyan business).

Pagpapalaki ng biik

Ang mga bagong silang na biik ay nangangailangan ng temperatura na 35 degrees Celsius sa loob ng isang linggo. Ito ay unti-unting baba ng 5 degrees kada linggo hanggang sa maging handa na ang mga biik na kumain ng karaniwang pagkain. Ang mga biik ay kailangan din bigyan ng sapat na iron supplement.

Ang mga lumalaking biik ay kailangan bigyan ng “starter feed” hanggang sa tuluyan na silang maging handa na tumigil sa pag-dede. Maari mo rin silang bigyan ng pasture o mga dahon ngunit, siguraduhin na ito ang pinakamasustansiyang uri upang masuportahan ang nutrisyong kanilang kailangan sa pag-laki. Tandaan na hindi pa masyadong developed ang tiyan ng biik kaya hindi sila maaring pakainin gaya ng sa malaking baboy.

Tamang tirahan ng mga baboy

Kung nagpapalaki ka ng baboy sa bukid, kakailanganin mo lamang magtayo ng silungan na sapat ang laki upang mapagsilungan ng iyong mga alaga tuwing masyadong mainit o umuulan. Ang paglalagay ng matibay na fence sa paligid ng iyong bukid ay sapat na upang hindi makatakas ang mga alagang baboy.

Kung ikaw naman ay nagpapalaki sa pig pen o kulungan, siguraduhing may magandang bentilasyon ito at palagiang mag-linis upang mabawasan ang amoy at maiwasan ang pagkakasakit ng mga baboy. Kailangan mo rin maghukay ng 1 metro upang malagyan ito ng ipa na magsisilbing “beddings” o umbagan. Ang bawat baboy ay nangangailangan ng 16 square feet na kulungan samantalang ang mga nagpapadede at matatandang baboy naman ay nangangailangan ng 40 square feet.

Pagkain at Tubig ng mga alagang baboy

Upang maging mabilis ang kanilang paglaki, bigyan ang iyong mga alagang ng dekalidad na hog feed.

Kung nais mo ng mas natural na paraan, maari mo silang bigyan ng iba’t ibang uri ng pagkain gaya ng damo, kangkong, talbos ng kamote, kamote, isda, tinapay, gayun din ng gatas. Ang pagkain na iyong ibibigay sa iyong mga alaga ay makakaapekto kung ano ang magiging lasa ng kanilang karne kaya mas maganda kung ikaw ay kumunsulta muna sa isang beterinaryo o nutritionist.

Kailangan mayroon silang malinis na supply ng tubig sa lahat ng oras. Maari kang maglagay ng isang malaking drum ng tubig o kaya ay hose.

Pangangailangang Pangkalusugan

Mahalagang laging bigyan ng bakuna ang iyong mga alagang baboy ayon sa rekomendasyon ng iyong beterinaryo. Iwasan din ang paglapit ng mga baboy sa iba pang hayop upang maiwasan na sila ay mahawa sa sakit. Mahalaga rin na panatilihing malinis ang kanilang kulungan, wala dapat itong moisture at dumi.

Ang mga baboy ay madaling kapitan ng mga worm infections lalo na kung hindi sila nalilipat-lipat ng kulungan. Maraming uri ng bulate ang nag-iiwan ng kanilang itlog sa dumi kaya hindi dapat pinapatagal na naka-iwan lamang ang dumi ng iyong mga alaga. Palipat-lipatin rin sila ng kulungan kada 7-10 araw dahil ito ay gumugulo sa life cycle ng mga bulate. Kapag sila’y nagkaroon ng bulate, maari kang gumamit ng commercial dewormer o kaya pakainin sila ng bawang upang mawala ang impeksiyon. Maari rin magbigay ng gamot ang iyong beterinaryo.

Karaniwang sakit ng mga baboy

Pulmonya – Ang mga baboy gaya ng tao ay madaling kapitan ng sipon, trangkaso, at pulmonya lalo na kung ang kanilang tirahan ay pabago-bago ang temperatura. Ang mga sintomas nito ay pagkawala ng ganang kumain, ubo, at discharge mula sa mata at ilong. Maari rin sila magkaroon ng lagnat. Sa Pag-aalaga ng baboy, mahalagang tandaan na “Prevention is better than cure”.

Maraming sakit ang maiiwasan kung naging maingat kang amo. Kabilang dito ang paglalagay ng tamang bentilasyon sa kanilang mga kulungan at paghiwalay sa mga bagong baboy hanggang sa masigurado na wala silang dalang sakit.

Marami sa mga uri ng pulmonya sa baboy ay mabilis na nakakahawa kaya mahalaga na ihiwalay agad ang mga baboy na nagpakita ng alinmang sintomas nito. Ito rin ay nakakamatay kaya mahalagang kumunsulta agad sa beterinaryo.

Arthritis o Rayuma – Dahil sa kanilang laki, maraming alagang baboy ang nakakaranas ng pananakit at paninigas ng mga kasu-kasuan. Mabilis nilang ma-injure ang kanilang mga paa, leeg, at kuko (hoof).  Kung mapapansin mo na umiika-ika ang iyong alagang baboy, tingnan kung may naipit na dumi at crack sa kanilang kuko.

Tingnan rin kung ang kanilang mga paa ay may impeksiyon o pamamaga. Ang mga baboy ay madaling kapitan ng impeksiyon sa kuko na mabilis kumalat hanggang sa buto ng paa. Importante na makita agad ang impeksiyon na ito dahil kapag kumalat ito sa buto, tanging operasyon na lamang ang solusyon dito.

Heat Exhaustion – Sensitibo ang mga baboy sa matinding init, ito’y dahil sa kanilang malaking timbang at kawalan ng abilidad na magpawis. Ang paglalagay ng malaking lawa ng putik o tubig, at exhaust fans ay makakatulong upang panatilihing malamig ang kanilang pakiramdam.

Ang karaniwang mga sintomas ng Heat Exhaustion ay pagkakaroon ng temperature ng higit sa 39°C – 40°C, panghihina, panginginig, hirap sa paghinga, matinding pagod, pagkatulala, pagsusuka, at pagkawala ng malay. Kung mapapansin ang anuman sa mga sintomas na ito, tawagan agad ang iyong beterinaryo at palamigin ang iyong mga alagang baboy sa lalong madaling panahon. 

Maraming paraan upang pababain ang kanilang temperatura gaya ng: pagdidilig sa kanila ng malamig na tubig, at paglalagay ng ice pack o alcohol sa leeg, dibdib, at sa pagitan ng likod na paa. Mahalagang lagi kang may gallon ng alcohol na nakahanda kung ang iyong babuyan ay higit sa 30°C dahil mabilis makaranas ng heat exhaustion ang mga baboy. Ilayo rin sila sa direktang araw at dapat mayroon laging supply ng malinis na tubig.

Skin Cancer – Ang Squamous cell carcinoma ay karaniwan sa mga baboy lalo na sa mga lahi gaya ng Yorkshires at Landrace (mga lahi na may maputlang balat). Ang mga sintomas ng skin cancer ay unang makikita sa likod ng tenga ngunit, maari rin makita sa balikat, likod, at tiyan.

Ayan ay ilan lamang sa mga karaniwang sakit at kondisyon na kailangan mong bantayan sa Pag-aalaga ng baboy. Marami pang iba na maaring makaapekto sa kanila kaya inirerekomenda na laging kumunsulta agad sa beterinaryo kapag napansin mo na mayroong kakaiba sa kanilang kilos at itsura.

Ano ang mga Business Requirements sa pag-aalaga ng baboy?

Kung ikaw ay interesado sa pagtatayo ng babuyan, ito ang mga requirements na kailangan mong kumpletuhin upang maging legal ang iyong operasyon:

  1. Business Name Registration – Kailangan mo ipa-register ang pangalan ng iyong negosyo sa Department of Trade and Industry provincial office kung saan itatayo ang iyong babuyan. Ang iyong business name ay valid hanggang 5 taon.
  2. Barangay Clearance – Pumunta sa opisina ng barangay kung saan mo balak itayo ang iyong piggery business.
  3. Mayor’s Permit at License and Sanitary Permit – Ito ay maaring mong makuha sa municipyo. Ang iyong permit at lisensya ay kailangan i-renew taon-taon.
  4. Tax Identification Number (TIN) – Bisitahin ang opisina ng Bureau of Internal Revenue (BIR) sa iyong probinsya upang makakuha ng TIN.
  5. Environmental Compliance Certificate (ECC) – Ang pag-aalaga ng baboy ay maraming kasamang peligrong maaring maidulot sa kapaligiran kaya kailangan mong sumunod sa mga guidelines na inilathala ng Department of Environment and Natural Resources (DENR) upang makakuha ng ECC. Ang kanilang ahensiya ay matatagpuan sa Visayas Avenue, Diliman, Quezon City.

Ano ang mga Location Requirements sa pag-aalaga ng baboy?

Ang babuyan ay isang magandang negosyo ngunit, ito ay may kaabikat na environmental risks. Ang tamang waste disposal at pagpapanatilng malinis ng mga kulungan ay makakatulong upang hindi magkasakit ang mga baboy at maiwasan na sila ay mahawa ng iba’t ibang sakit.

Pagdating sa pagtatayo ng babuyan, hindi sapat ang simpleng lokasyon lamang. Ito ay kailangang nakatayo sa isang lugar na sumusunod sa mahigpit na environmental guidelines tulad ng:

  • Ang babuyan ay dapat nasa labas ng urban areas.
  • Ang babuyan ay dapat may layong 25-meters mula sa mapagkukunan ng ground o surface drinking water.
  • Ang mga medium at large scale na babuyan ay dapat 1,000 metro ang layo mula sa mga residential, institutional, industrial, at commercial areas.

Ang bawat area para sa mga baboy ay dapat may laki na gaya ng sumusunod:

  • 86m – 2.79m kada inahin
  • 74m – 1.12m kada baboy na may timbang na 45 kilos pababa
  • 12m – 1.86m kada baboy na may timbang na 45 kilos hanggang 90 kilos
  • 32m – 3.25m kada lalaking baboy

Pagtukoy sa iyong magiging Business Setup

May dalawang paraan sa pagtatayo ng babuyan.

Ang una ay ang pag-aalaga ng mga starter pigs o ang tinatawag na “grow-out system”. Sa setup na ito, ikaw ay bibili ng biik habang sila ay may timbang na 12 – 20 kilos pa lamang. Kapag sila ay umabot na ng 90kg ay saka mo sila ibebenta.

Ang mga biik na starter pig ay nagkakahalaga ng mula P1600 hanggang P2000. Karaniwang inaabot ng tatlong buwan bago maibenta ang mga baboy.

Ang pangalawang setup ay pag-aalaga ng inahing baboy o “breeding system”. Ikaw ay bibili ng “sow” o inahin na nagkakahalaga ng humigit kumulang 12,000 pesos at maghintay ng apat hanggang anim ng buwan hanggang sa manganak ito.

Mas madalas na ginagamit na business setup ang pag-aalaga ng mga starter pigs dahil mas maikli ang panahon ng pagpapakain. Kung pipiliin mo ang pag-aalaga ng inahin, kailangan mo pa maghintay ng halos isang taon bago ka makapagbenta ng baboy.

Isa pang advantage ng “grow out system” ay mas mura ang labor expenses nito. Ang mga posibleng risks at loses sa negosyo ay mas mababa rin kumpara sa “breeding system” dahil mas kaunti ang investment sa infrastructure at equipment.

Ang susi sa matagumpay na “grow-out system” ay ang tamang timing kung kelan mo ibebenta ang mga baboy. Ang presyo ng baboy ay madalas mataas sa mga buwan ng Nobyembre hanggang Pebrero. Dahil dito, kailangan mo na magsimula bumili ng mga starter pigs simula pa lamang ng Agosto.

Magkano ang budget sa Pag-aalaga ng Baboy?

Grow-out System

Mahalaga na ikaw ay magkaroon ng magandang relasyon sa supplier ng starter pigs. Sa mga panahon kung kelan in demand ang mga biik, ang pagkakaroon ng maasahang supplier ay makakatulong upang ikaw ay magkaroon ng steady na supply ni biik sa murang halaga.

a. Housing

P4,917 (Standard na kalidad kada sq. meters)

P5,976 (Mas mababang kalidad na may laking 16 sq. meters)

b. Biik

P3,000

c. Pagkain

P 5,530.30

d. Gamot

P 416.85

e. Utilities

P 2,000

ESTIMATED TOTAL: P16,923.15

Breeding System o Farrow-to-Finish

Ito ang paraan ng pag-aalaga ng baboy kung saan ikaw ay bibili ng inahin at palalakihin ang kanilang mga biik hanggang sa handa na itong ibenta. Maari mo rin huwag ibenta ang lahat ng biik at pumili ng maaring gawing inahin at mula dito ay unti-unting palakihin pa ang iyong negosyo.

a. Housing

P4,917 ang tinatayang presyo kada square meter para sa isang espasyo na maayos at nasa standard na kalidad.

P5,976 ang tinatayang presyo ng lote na may laking 16 square meters gamit ang murang materyales.

b. Inahin

P 19,000-25,000

c. C-men

P 700-900 hindi pa kasama ang Shipping Costs

d. Boar (Lalaking baboy)

P 30,000-50,000

e. Pagkain

P13,129.50 – mula sa biik hanggang sa maging inahin

P9,906 – kapag naging inahin

P7,030.76 – kada biik hanggang sa sila ay lumaki at maari ng ibenta

f. Gamot

P 1,370.11

g. Utilities

P 2,000

ESTIMATED TOTAL: P115,312.37

Return on Investment (ROI) ng Babuyan

Ang return of investment ay ang pagbalik ng puhunan na iyong ininvest sa negosyo. 

Halimbawa:

Net Return (Total Return [P200,000] – Total Cost [P115,312.37] ) = 84,687.63

Total Fixed Assets – P100,000

Cash Costs (Total Working Expenses) – P50,000

Return of Investment

= 84,687.63 / (100,000 + 50,000) x 100

= 84,687.63 / (150,000) x 100

= 0.56 x 100

= 56.46 o 56%

Payback Period = 100 (constant) / 56 = 1.79 years

Ang 56 percent na Return of Investment (ROI) ay nangangahulugan na sa bawat piso na ininvest ay mayroong 56 sentimo na return. Kapag mas mataas ang ROI, mas mabilis ang magiging payback period. Ito ay nangangahulugan na aabutin ng 1.79 o halos dalawang taon ang magbababoy upang mabawi ang pera na kaniyang ininvest sa kaniyang babuyan. Kapag mas mabilis ang payback period, mas magiging mabilis din ang paglago ng negosyo.

Gaano kapaki-pakinabang ang artikulong ito?